Svetomir Nikolajević, srpski pisac i političar, kandidat za Nobelovu nagradu

Svetomir Nikolajević, čovek  fascinantne biografije, koji je na životni put krenuo  iz sela Raduša, kod Uba.

Svetomir Nikolajević (1844 – 1922)  je bio poznati srpski pisac i političar, profesor Velike škole(suplent Velike škole, a za Katedru opšte istorije literature s naročitim pogledom na literaturu Slovena i Srba), osnivač Srpske kraljevske akademije, premijer Srbije, gradonačelnik Beograda  i ministar unutrašnjih poslova. Jedan je od osnivača Radikalne stranke, Društva Svetog Save i masonske lože „Pobratim“.

Čovek fascinantne biografije

Rođen je 27. septembra 1844. godine u Raduši kod Uba. Osnovnu školu završio je u rodnom gradu, a gimnaziju je učio u Šapcu i Beogradu, gde je maturirao 1863. Dve godine je studirao na Filozofskom fakultetu Velike Škole. Od 1865. do 1871. studirao je kao državni pitomac istoriju i svetsku književnost u Cirihu, Bernu, Berlinu, Parizu i Londonu. Od jeseni 1871. do sredine 1873. bio je pisar Ministarstva prosvete i crkvenih dela. U junu je izabran za suplinata, a naredne godine za redovnog profesora na novoosnovanoj Katedri za Opštu istoriju književnosti. Bio je prvi profesor koji je studentima kvalifikovano tumačio zapadnoevropske književnosti.

Rektor je bio školske 1888/89. i do juna školske 1889/90. godine. Prvi put je penzionisan 1890. Godine,a od 1892. ponovo radi kao profesor.

Tokom 1887. bio je predsednik beogradske opštine, za ministra unutrašnjih dela postavljen je 1894. a nešto kasnije iste godine i za predsednika Vlade. Od oktobra 1894. do jula 1895. predavao je na Velikoj školi. Član Državnog saveta bio je 1893, član Senata od 1901. do 1903, kada je postavljen za poslanika u Atini. Bio je delegat Srbije pri sklapanju Haške konvencije. Drugi put je penzionisan 1903.

Kandidat za Nobelovu nagraduUlica Svetomira Nikolajevica u Beogradu

Član Srpskog učenog društva bio je od 1874, redovni član Srpske kraljevske akademije od 1887, jedan je od osnivala Društva Svetog Save, (1886), a kasnije i njegov predsednik i član Društva kralj Dečanski (1890). Bio je član Glavnog prosvetnog saveta i književno-umetničkog odbora Narodnog pozorišta.

Pisao je eseje, studije, književne portrete, kritike iz engleske, francuske, novogrčke i skandinavskih knjiševnosti. Sarađivao je u Godišnjici Nikole Čupića, Otadžbini, Glasniku Srpskog učenog društva, Malim novinama i dr.

Godine 1915. nominovan je za Nobelovu nagradu za mir od strane četiri člana srpskog parlamenta. Umro je u Beogradu 18. aprila 1922. godine.

Izvor: Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije

Svetomir Nikolajević, život i delo

Uz Ivu Andrića, koji je dobio Nobelovu nagradu za književnost 1961. godine,  Svetomir Nikolajević je jedini sa ovih prostora, koji je nominovan za ovu prestižnu nagradu od strane velikih evropskih autoriteta. Nažalost, Srbija nije podržala njegovu nominaciju i te godine Nobelova nagrada za mir, nije uručena.

“Svetomir Nikolajević bio je poznat i u evropskim intelektualnim, političkim i masonskim krugovima. Kao veliki humanista on je svu svoju energiju i znanje uložio za državni, nacionalni i kulturni prosperitet svoje zemlje”, napisao je autor knjige “Svetomir Nikolajević, život i delo”, prof.  dr. Vojkan Stanić. Knjigu je objavila Akademska knjiga i u njoj možete saznati više o životu i radu, ovog znamenitog Srbina.

Zaboravljeni umovi

Svetomir Nikolajević

“Nijedna zemlja koja čuva i neguje svoju istorijsku prošlost nema prava da zaboravi svoja velika imena. A Svetomir Nikolajević je jedno među najvećim. Vodio je uzvišen život i krasili su ga humanizam i borba za napredak njegove otadžbine. To su bile njegove fundamentalne karakteristike i iz njih proističe sve ostalo što je radio – kaže Stanić, inače po profesiji lekar, a za lik i delo Nikolajevića se zainteresovao istražujući njegov masonski angažman.

Da Nikolajević nije baš potpuno izbrisan iz naše istorije, svedoči njegova bista u zgradi SANU kao jednog od petnaest članova Srpske kraljevske akademije iz koje je izrasla SANU. Ima i ulicu u Beogradu gde je prošle godine ministar kulture postavio spomen-ploču. Osnovna škola u rodnom selu Raduše nosi njegovo ime, ali, nažalost, ima samo četiri đaka. Možete pročitati više na:http://www.blic.rs/riznica/istorije/kandidat-za-nobela-koji-je-odbio-nemackog-cara-ovog-intelektualca-iz-okoline-valjeva/

Emisija posvećena životu i radu Svetomira Nikolajevića: https://www.youtube.com/watch?v=lA2yO-Lt4z8

 

Priredila: Rada Sević

Fotografije: Vikimedija

Povezane objave