Filipi – mesto početka hrišćanstva u Evropi i raskrsnica kultura

Filipi – mesto početka hrišćanstva u Evropi i raskrsnica kultura. Ovde je apostol Pavle je 49. ili 50. godine osnovao prvu hrišćansku crkvu, u kojoj je krštena Sveta Lidija, prva hrišćanka u Evropi.

Istočna Makedonija i Trakija, neotuđivi su deo razvoja hrišćanstva i pravoslavlja u Grčkoj i Evropi. Zato naše putovanje kroz vreme započinjemo u prelepoj grčkoj luci Kavali, ispred spomenika posvećenog apostolu Pavlu, tamo gde je on kročio prvi put na evropsko tlo i započeo svoju plemenitu misiju.

Neki su u ove krajeve došli putem ljubavi, neki putem istorije, mnogi osvajači i vojskovođe sa željom da silom pokore lokalno stanovništvo.

Moćni Filipi, na pola puta između Kavale i Drame, poznato je arheološko nalazište, koje čuva ostatke iz nekoliko istorijskih epoha i deo je svetske kulturne baštine Uneska.

Ovde su sačuvani i spomenici iz antičkog, rimskog i vizantijskog doba, još uvek su vidljivi ostaci rane hrišćanske bazilike, starogrčkog amfiteatra, velike pijace i tamnice. Vidljivo je i odbijanje grčkog duha da se pokori bilo kom naletu inspiracije koja ne odiše večnošću.

Zašto je Filipi važan za istoriju Evrope?

Filipi (grč. Φιλιπποι) je drevni antički grad, osnovan oko 360. godine p. n. e., pod imenom Кrenid. Ubrzo ga je osvojio Makedonski kralj Filip II, otac Aleksandra Makedonskog i nazvao po sebi. Zbog plodne zemlje, nalazišta zlata, pozicije na glavnoj saobraćajnici između Rima i njegovih provincija na Bliskom istoku, ovaj grad je bio važan centar, a najveći procvat dostiže u 4. i 3. veku pre nove ere, ali i u rimsko doba.

U evropskoji istoriji ostaje upamćen i po događaju iz 42. godine pre nove ere, kada se ovde odigrala odlučujuća bitka u kojoj je Drugi trijumvirat, predvođen Markom Antonijem i Oktavijanom Avgustom, porazio ubice Julija Cezara, Bruta i Kasija. Nakon četvrtog krstaškog rata grad počinje da nazaduje, da bi u 14. veku, nakon osvajanja i razaranja od strane Otomanske imperije, bio napušten. O prisustvu Turaka na ovim prostorima pročitajte:http://pslanguagecafe.com/imaret-remek-delo-kasnoosmanske-arhitekture-dostojan-seherzade/

Mesto – početka hrišćanstva u Evropi

Prolazili su brojni osvajači, ostavljali tragove i odlazili u istoriju. Opstali su samo oni koji su došli putem ljubavi. Među njima, pre svih, Sveti apostol Pavle, koji je ovo mesto posetio tokom svog drugog misionarskog putovanja i odavde uputio ovdašnjim hrišćanima čuvenu Poslanicu Filipljanima. U malenom selu Lidija, na 3 km od nalazišta Filipi, Sveti apostol Pavle je 49. ili 50. godine osnovao prvu hrišćansku crkvu, u kojoj je krštena Sveta Lidija, prva hrišćanka u Evropi.

Sveta Lidija iz Tiajtre, Lidija Makedonka ili Lidija iz Filipa, bila je hrišćanska novozavetna svetiteljka, koja je u to vreme trgovala purpurom, skupom bojom za tkanine, koju su nosili samo bogataši. Ima tragova koji ukazuju da je platila novčanu kaznu na koju je osuđen apostol Pavle i da ga je tako spasila iz zatvora.

Dok su se antičko pozorište i rimski amfiteatar belili u daljini, pomislih kako je dobro što su Filipi ostali zaštićeni od najezde turista i uputih se ka Crkvi Svete Lidije.

Prva krstionica na tlu Evrope, sakralna reka Zigaktis, mesto gde je propovedao apostol Pavle, tamnica u kojoj je bio zatočen, sve je skromno, nenametljivo.

U prelepoj Crkvi Svete Lidije bila je u toku nedeljna liturgija, desetak-petnaest ljudi, meštana. Sve je odisalo mirom, toplinom, ljubavlju. Mozaici i vitraži blistali su pod sjajem sveća i kandila. Miris tamjana širio se po svetinji. Blagodat se osećala svuda… Na ovom svetom mestu gde se otkrivaju najdublje tajne ljudskih duša, malom Jordanu, čovek može samo da se podseti propovedi apostola Pavla o ljubavi među ljudima i njegovih reči da naša sposobnost da budemo jedinstveni pokazuje našu duhovnu zrelost.

 

 

Autor: Rada Sević

Povezane objave