Drevna Matera – jedan od najstarijih gradova na svetu

Otkrijte zašto je Lonely planet drevnu Materu, jedan od najstarijih gradova na svetu, nazvao najbolje čuvanom tajnom Italije.

Drevna Matera – najstariji italijanski gradić

Drevna Matera (Sassi di Matera) nalazi se na jugu Italije, u provinciji Bazilikata, na 70-tak kilometara od Barija, glavnog grada Pulje. Pravo je otkriće za ljubitelje putovanja i sve one koji žele da vide mesta spektakularnog pejzaža.

Jedan od najstarijih gradova na svetu, mistični gradić uklesan u stene, primer je graditeljstva iz vremena kasne praistorije. Verujem da je neverovatan osećaj živeti u kućama u kojima su vaši preci živeli pre 9.000 godina!

Kada sam prvi put ugledala slike fascinantne Matere, bila sam očarana. Nisam mogla da poverujem da se ovaj drevni grad nalazi u Italiji, ni u Evropi. Više mi je ličila na gradove Bliskog Istoka, iz Šeherezadinih priča iz 1001 noći.

Lonely Planet ju je nazvao najbolje čuvanom tajnom Italije, a u svetu putovanja postala je poznata po starom gradu Sasi (Sassi) di Matera, što znači Kamenje Matere.

Od 1993. Sasi di Matera, zajedno sa parkom Murđa Matera, sa svojim antičkim kamenim hramovima i freskama u vizantijskom stilu, nalazi se na Uneskovoj listi svetske kulturne baštine.

Drevni gradić ušuškan u stenama, oko malenog kanjona reke Gravina, izgleda kao da je izašao iz bajke iz 1001 noći. Ugnezdio se u lavirintu žućkastog peščanika, na padini brda koje je vekovima bilo prirodno utvrđenje grada.

U prirodni ambijent karbonatnih stena savršeno su uklopljene građevine, farme, crkve, palate i kuće.

Da je reč o jednom od najstarijih gradova u na svetu i u Evropi, govori i činjenica da i dan-danas arheolozi pronalaze tragove paleolita i neolita u pećinama Matere.

Misterije Matere

Postoji nekoliko verzija oko porekla imena Matera. Jedni tvrde da ime potiče od reči “mata”, što znači gomila kamenja. Drugi tvrde da znači “meteoron” ili “zvezdano nebo”, zato što noću osvetljene pećinske kuće izgledaju kao zvezdano nebo.

Pominje se još i značenje “madre terra”- majka zemlja, “matterah” – tatvor i “terah” – čista voda.

Materu čini par naselja: Saso Barizano (Sasso Barisano) je prepoznatljiv po svojim raskošno ukrašenim portalima, a Saso Kaveozo (Sasso Caveoso) po rimskom amfiteatru. Tu je i autentični park Murđa Matera (Murgia) sa brojnim crkvama, dok se u kvartu Ćivita (Civittà) nalazi katedrala.

Katedrala u Materi posvećena je Svetoj Mariji od Bruna (Santa Maria della Bruna) i izgrađena je u stilu apuljske romanike. Ukrasi su uglavnom barokni iz 18. veka, a nedavno su u njoj pronađene freske urađene u vizantijskom stilu.

Najpoznatije crkve Matere su: Sv. Jovana Krstitelja, Sv. Petra, Sv. Franje Asiškog, Sv. Klare, Sv. Dominika i manastir Sv. Avgustina.

Specifičnost gradića čini 150 pećinskih crkava. Neke su samo pećine sa jednim oltarom i oslikanim freskama ili bez njih, dok su druge prave pećinske mreže sa velikim podzemnim komorama, koje su verovatno korišćene za meditaciju.

Nad Materom bdi dvorac Tramontano, čije je temelje postavio Đan Karlo Tramontano, grof Matere, početkom 16. veka i to je jedna od retkih građevina koja je smeštena iznad kanjona Sasija.

Dvorac ima tri velika tornja, a ispod glavnog tornja je pronađena velika antička rimska cisterna, jedna od mnogih u gradu.

Spektakularna Matera – arhitektonsko čudo

Matera je čudo arhitekture vanvremenske lepote. Drevne pećinske kuće neobične arhitektonske kreacije sa prozorima vertikalno urezanim u krovove da svetlo tokom leta ne bi pregrejalo kuću. Zimi bi se članovi porodice skupljali u uglu pećine i zagrevali.

Prava je misterija kako su mnogočlane porodice mogle da se smeste i žive na tako malom prostoru. Nekada su svoj životni prostor delili zajedno sa domaćim životinjama. Do 1930-ih u kućama nije bilo struje, pa su morali da koriste sveće.

Iako okruženje ne izgleda komforno, pećine su pružale zaštitu od neprijatelja. Još jedna karakteristika gradića je da se ulice u nekim delovima Sasija često nalaze na krovovima susednih kuća.

Ovde ćete naići na brojne vrtove koji su napravljeni iznad pećina. U vreme renesanse, ovo su bila groblja. Još jedan paradoks Matere: ljudi su živeli pod zemljom, u pećinama, a svoje mrtve sahranjivali tačno iznad njih!

U ovim kućama-pećinama ljudi su živeli do 60-tih godina prošlog veka, kada su odlukom Vlade prisilno iseljeni zbog loših uslova života.

Interesantno je da su lokalni stanovnici tokom Drugog svetskog rata bili prvi u južnoj Italiji koji su se pobunili protiv Nemačke i italijanskog fašizma.

Kao i svuda u Italiji i u Materi možete uživati u neobičnim festivalima posvećenim lokalnim svecima, koji su prepuni tradicionalnih običaja i legendi.

Matera – biblijski grad i Evropska prestonica kulture 2019. godine

Sigurno ste zapazili drevnu Materu u filmovima. Sećate li se filmskog hita „Stradanje Isusovo“ u produkciji Mela Gibsona? Sniman je baš ovde.

Dramatična Matera je poslužila kao scenografija za snimanje uglavnom biblijskih filmova poput: Jevanđelja prema Sv. Mateju, Hrist se zaustavio u Eboliju, Kralj David, Predznak (The Omen), Ben-Hur…

Sledeće godine zajedno sa bugarskim Plovdivom, očaravajuća Matera biće Evropska prestonica kulture.

Drevni grad Matera odavno se nalazi na mojoj listi najpoželjnijih destinacija. Sigurna sam da će mi se pružiti prilika da posetim čudesni grad u stenama na jugu Italije.

Do tada uživaću u fotografijama…

Negde sam pročitala preporuku za Materu – otputujte, istražite, uživajte i nemojte reći baš svima za ovu tajnu Italije!

Kako izgleda vanvremenska Matera, pogledajte u videu: https://www.youtube.com/watch?v=-D793FSoZwo

Obilazak Matere, iskombinovati sa posetom Bariju i čarobnoj Pulji, o kojoj sam pisala  u članku: http://pslanguagecafe.com/pulja-tipicna-scenografija-iz-starih-italijanskih-filmova-iz-najboljih-vremena/

Foto: Pixabay

Priredila: Rada Sević

 

Povezane objave